การรักษาดุลยภาพน้ำและแร่ธาตุของสิ่งมีชีวิต โครงสร้างของสิ่งมีชีวิตทั้งพืช สัตว์ และมนุษย์ประกอบด้วยเซลล์จำนวนมากมายมหาศาลมาอยู่ร่วมกันเป็นระบบเนื้อเยื่อและอวัยวะต่าง ๆ ซึ่งการทำงานของเซลล์ต่าง ๆ ก็ต้องอาศัยสภาพแวดล้อมที่มีความเหมาะสมต่อเซลล์ด้วย ดังนั้นในโครงสร้างร่างกายของสิ่งมีชีวิตจึงจำเป็นต้องมีระบบการรักษาดุลยภาพของสารต่าง ๆ เพื่อช่วยควบคุมปริมาณสารต่าง ๆ ให้มีความเหมาะสมต่อการทำงานของเซลล์อยู่เสมอ โดยระบบการรักษาดุลยภาพของน้ำและแร่ธาตุของพืช สัตว์ต่าง ๆ รวมถึงมนุษย์จะมีความแตกต่างกันดังนี้ ความสำคัญของการรักษาดุลยภาพในร่างกายของสิ่งมีชีวิต
สิ่งมีชีวิตทุกชนิดสามารถดำรงชีวิตอยู่ได้เนื่องจากอวัยวะต่างๆของร่างกาย สามารถทำงาน
ได้ตามปกติ สภาพแวดล้อมในเซลล์มีสภาพที่เหมาะสม ได้แก่ ระดับของน้ำ น้ำตาล แร่ธาตุ อุณหภูมิ
และความเป็นกรด-เบส ความสามารถในการปรับระดับของสภาพแวดล้อมภายในร่างกายให้มีความ
เหมาะสมสำหรับการดำรงชีวิตและการทำงานของเซลล์ในร่างกายของสิ่งมีชีวิต เรียกว่า การรักษา
ดุลยภาพ (homeostasis)
การรักษาดุลยภาพของน้ำในร่างกาย
น้ำ มีความสำคัญต่อร่างกายของสิ่งมีชีวิตทั้งหลาย ร่างกายของสิ่งมีชีวิตทุกชนิดมีน้ำเป็น
องค์ประกอบหลัก คือ 2 ใน 3 ของน้ำหนักตัว มนุษย์มีน้ำเป็นองค์ประกอบในเนื้อเยื่อทุกชนิด การ
ดำเนินกิจกรรมต่างๆของสิ่งมีชีวิตมีน้ำเข้ามามีส่วนเกี่ยวข้องทั้งสิ้น เช่น การลำเลียงอาหารไปสู่ส่วน
ต่างๆของร่างกาย การย่อยอาหาร การขับถ่ายของเสียออกจากร่างกาย การปรับระดับอุณหภูมิของ
ร่างกาย ส่วนพืชใช้น้ำในการสร้างอาหารและลำเลียงสารไปสู่ส่วนต่างๆของพืช
การรักษาดุลยภาพของน้ำในพืช
พืช จัดเป็นสิ่งมีชีวิตที่สร้างอาหารเองได้ โดยการสังเคราะห์แสง พืชมีกลไกบาง
ประการคอยควบคุมปริมาณน้ำในลำต้นไม่ให้มีมากจนเกินไป และในขณะเดียวกันก็สามารถรักษา
ระดับน้ำเอาไว้ เมื่อยู่ในสภาพแวดล้อมที่แห้งแล้ง เพื่อให้สภาพแวดล้อมภายในเซลล์พืชมีความชุ่มชื้น
ในระดับที่เหมาะสมเสมอ โดยกลไกดังกล่าวคือการคายน้ำ (transpiration) ซึ่งจะเกิดขึ้นที่ปากใบ
(stoma) เป็นช่องว่างเล็กๆอยู่ระหว่างเซลล์คุม (guard cell) ทำหน้าที่เปรียบเหมือนประตูคอยเปิด-ปิด
25
เพื่อควบคุมปริมาณน้ำภายในเซลล์พืชให้เหมาะสมต่อการดำรงชีวิตของพืชแต่ละชนิดดังนี้ ถ้าพืชได้รับ
น้ำมากเกินไป เซลล์คุมก็จะเต่ง ทำให้ปากใบเปิดกว้าง พืชจึงคายน้ำได้มาก แต่ถ้าพืชขาดน้ำมากเซลล์คุม
ก็จะเหี่ยวทำให้ปากใบปิดเพื่อลดการคายน้ำ
รูป 2-1 แสดงการเปิด-ปิดของปากใบ
รูป
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น